BRYŁA

Ogólna liczba: 4413

Kobiety: 2254

Mężczyźni: 2159

Ranga: 1104

Województwa
  1. ŚLĄSKIE / 1032
  2. ŚWIĘTOKRZYSKIE / 759
  3. MAŁOPOLSKIE / 596
  4. LUBELSKIE / 379
  5. PODKARPACKIE / 241
  6. DOLNOŚLĄSKIE / 236
  7. MAZOWIECKIE / 209
  8. ŁÓDZKIE / 194
  9. WIELKOPOLSKIE / 157
  10. POMORSKIE / 148
  11. ZACHODNIOPOMORSKIE / 131
  12. OPOLSKIE / 119
  13. WARMIŃSKO-MAZURSKIE / 89
  14. LUBUSKIE / 62
  15. KUJAWSKO-POMORSKIE / 50
  16. PODLASKIE / 11
Powiaty:
  1. SANDOMIERSKI / 295
  2. BIŁGORAJSKI / 248
  3. ZAWIERCIAŃSKI / 187
  4. KRAKÓW / 115
  5. WADOWICKI / 95
  6. STASZOWSKI / 88
  7. KALISKI / 84
  8. ŁOWICKI / 83
  9. KRAKOWSKI / 82
  10. PSZCZYŃSKI / 80
  11. STARACHOWICKI / 77
  12. LUBLINIECKI / 72
  13. RZESZOWSKI / 71
  14. KATOWICE / 68
  15. M.ST.WARSZAWA / 66
  16. GORLICKI / 64
Gminy:
  1. SANDOMIERZ / 115
  2. M. KRAKÓW / 115
  3. ZAWIERCIE / 90
  4. PSZCZYNA / 69
  5. M. KATOWICE / 68
  6. SPYTKOWICE / 66
  7. BIŁGORAJ / 63
  8. TARNOGRÓD / 61
  9. SAMBORZEC / 61
  10. WRĘCZYCA WIELKA / 60
  11. FRAMPOL / 54
  12. KRASNE / 53
  13. M. TYCHY / 50
  14. ŁOWICZ / 44
  15. M. SOSNOWIEC / 44
  16. PAWŁÓW / 44

forma żeńska równa formalnie męskiej: Bryła

forma żeńska z sufiksem –owa, -ina/-yna: Brylina

forma żeńska z sufiksem –ówna, -anka: Brylanka, Brylonka (forma gwarowa)

komentarz: Formant -ina tworzy nazwiska odmężowskie, zaś formanty -anka, -onka odojcowskie. Obecnie nazwiska w takim kształcie znane są w języku mówionym.

  • Bryła 1624 AntrP I 251
  • Bryła 1630 RymNPol I 56
  • Regina Brylonka 1780 GórPow 81
  • Brill 1856 GórPow 36
  • Bryła, Bryla XX RoNŚ I 91-92

  • od wyrazu pospolitego
    • przezwiskowe
      Bryła, od ap. bryła, breła 'ciało stałe nieforemnego kształtu' Sstp, SXVI

  • niederywowane
  • Bryła

Breła, Bryla, Brela

Postać Breła (dziś nienotowana w Polsce) ze zmianą -y- > -e- przed spółgłoską ł . Odmianki z -l- zapewne zniemczone, na co wskazuje ich rozmieszczenie na Śląsku i Pomorzu. Mogą one też wiązać się z niem. n. os. Brill, Briel, Brühl.

Nazwiska motywowane przezwiskami charakteryzującymi stanowią najliczniejszą grupę polskich nazwisk. W funkcji przezwiska, później spetryfikowanego w nazwisko, mógł wystąpić niemal każdy wyraz pospolity mający samodzielne znaczenie. Mogła tu działać kreacja metaforyczna, metonimiczna, za pomocą epitetu oraz charakterystyki poprzez zawód, stanowisko, pełnioną funkcję. Współczesne nazwiska odapelatywne od charakteryzujących przezwisk różnią się brakiem ekspresywności. Są one jednak dowodem na stosunki międzyludzkie, obserwację świata zewnętrznego i innych ludzi. Podstawę nominacji stanowiło porównanie człowieka do zwierząt, roślin, przedmiotów oraz charakterystyka odnosząca się do cech fizycznych, wyglądu, zachowania nazywanego. Wykorzystywane w tym procesie były apelatywy rzeczownikowe i przymiotnikowe najczęściej o negatywnym znaczeniu desygnacyjnym lub konotacyjnym, rzadziej – o znaczeniu pozytywnym. Są wśród tego typu nazwisk takie, które są formalnie równe wyrazom pospolitym – tworzone są w drodze onimizacji na płaszczyźnie przezwisk i przenoszone do kategorii nazwisk. Są też twory derywowane sufiksalnie oraz derywaty paradygmatyczne. Nie zawsze możliwe jest ustalenie podstawy i formantu – nazwiska mogą być wieloznaczne semantycznie i strukturalnie. Do tej grupy należą też nazwiska wskazujące na wykonywany zawód, stanowisko, godność, pełnioną funkcję. Od nazwisk od charakteryzujących przezwisk różni je brak przezwiskowości i ekspresji – tu odwoływano się bezpośrednio do znaczenia motywującego leksemu. Mamy więc przejście od deskrypcji określonej niepełnej do nazwiska, czyli np. ktoś był kowalem i nazywa się Kowal. Stawia to takie nazwiska w strefie przejściowej między apelatywem a nazwą własną. Proces ich powstawania opierał się na deskrypcji lub metonimii. Stosunkowo późno przezwiska charakteryzujące uległy petryfikacji w nazwiska. Przyjmuje się, ze dokonało się to najwcześniej w XVIII wieku. Stereotypowo nazwiska te nazywa się chłopskimi, gdyż najliczniej występowały w tej dawnej warstwie społecznej. W innych warstwach społecznych często podlegały „ulepszaniu” przez dodanie sufiksu –ski (i jego rozszerzeń) lub –icz (i jego rozszerzeń). Poza granicami Polski w formie adaptacji graficznych Bryla (bez znaku diakrytycznego), Brylla (oddanie -ł- przez podwojone -ll-)

  • K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny / rok: 1999/ tom: I
  • Górnowicz, H., Słownuk nazwisk mieszkańców Powiśla Gdańskiego / rok: 1992
  • S. Rospond, Słownik nazwisk śląskich / rok: 1967/ tom: I