POŚPIECH

forma żeńska równa formalnie męskiej: Pośpiech

forma żeńska z sufiksem –owa, -ina/-yna: Pośpiechowa

forma żeńska z sufiksem –ówna, -anka: Pośpiechówna

inne: Pośpieszonka (forma gwarowa)

komentarz: Formant -owa tworzy nazwiska odmężowskie, zaś formant -ówna odojcowskie. Obecnie nazwiska w takim kształcie kobiety używają zwyczajowo. Natomiast nazwiska odojcowskie z formantem -onka znane są w języku mówionym.

• Pośpiech, Pospiech, Poźpiech, Paśpiech RymNPol II 285
• Jan dictus Pospechs(!) 1385 SSNO IV 329
• Provido Mathie Pospyech, fabro de suburbio castri Leopoliensis 1488 SSNO IV 329
• Thomas Pospiech, faber, hic (Leopoliae) natus ... ius civile (Leopoliense) suscepit 1525 AntrP IV 78
• Laboriosum Jacobum, Bartholomaei Pospiech de villa Toporowice Poloniae filium, famulum (in Bytom) 1704 AntrP IV 78
• Anna Pospieszonka 1738 NOles 100
• Starostwo klonowskie ... Wieś Leliwa ... Szymon Pospiech 1789 AntrP IV 78

• od wyrazu pospolitego
  • inne
    Pośpiech, od ap. pośpiech, pospiech, w staropolszczyźnie 'pomyślność, powodzenie' Sstp, także 'szybkie działanie, śpieszenie się' Sstp, SXVI, por. starop. ap. spiech 'kupia' SEB, śpiech 'czynności, działanie (kupieckie) Sstp

• niederywowane
Pośpiech

Pospiech (zob.), Poźpiech, Paśpiech

Warianty gwarowe (Paśpiech) i graficzne (Pospiech, Poźpiech) występują prawie wyłącznie na Górnym Śląsku. Na gruncie obcym występuje wyłącznie wariant Pospiech

• Niemcy / liczba wystąpień: 2008 / źródło: http://legacy.stoepel.net/en/Default.aspx
• USA / liczba wystąpień: 187 / źródło: http://www.britishsurnames.co.uk/
• Czechy / liczba wystąpień: 63 / źródło: http://www.kdejsme.cz/
• Słowacja / liczba wystąpień: 21 / źródło: http://slovniky.korpus.sk
• Hiszpania / liczba wystąpień: 8 / źródło: http://www.ine.es/
• Austria / liczba wystąpień: 8 / źródło: http://www.verwandt.at
• Szwecja / liczba wystąpień: 7 / źródło: https://www.scb.se/en/finding-statistics/sverige-i-siffror/namesearch/Search/?nameSearchInput=Pospiech
• Szwajcaria / liczba wystąpień: 5 / źródło: http://www.verwandt.ch
• Norwegia / liczba wystąpień: 4 / źródło: http://www.ssb.no/navn
• Austria / liczba wystąpień: 4 / źródło: http://www.verwandt.at

Nazwisko najczęstsze na Górnym Śląsku (katowickie, opolskie) i w północnej Małopolsce (częstochowskie). Nazwisko wyjątkowo obficie reprezentowane w Niemczech, ale (jak wynika z zestawu najczęstszych imion ludzi o tym nazwisku) noszą je głównie Niemcy. Poza granicami Polski w formie adaptacji graficznej Pospiech (bez znaku diakrytycznego).

• DFD: Pospiech

• K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny / rok: 1999/ tom: II
• Słownik staropolskich nazw osobowych / rok: 1974/ tom: IV
• Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku / rok: 2013/ tom: IV